Jak robić dobre zdjęcia – 5 składników udanego ujęcia, które musisz znać
Dziś biorę na warsztat temat, który prędzej czy później interesuje każdego fotografa – jak robić dobre zdjęcia, żeby można je było uznać za naprawdę udane? Bo czym właściwie jest udane zdjęcie? Czy to takie, które technicznie jest dopracowane do perfekcji? A może takie, które wyróżnia się emocją, kompozycją, światłem?
Prawda jest taka, że każda osoba fotografująca ma swoją definicję fotograficznego sukcesu. Ale są pewne uniwersalne składniki, które regularnie pojawiają się w najlepszych ujęciach – niezależnie od stylu czy tematyki. Z perspektywy moich doświadczeń i lat pracy z aparatem, wyodrębniłam 5 elementów, które według mnie stanowią fundament udanego zdjęcia.
Zobacz, czy masz je już w swoim repertuarze – a może to właśnie jeden z tych punktów pomoże Ci wskoczyć poziom wyżej?
1. Ostrość
Pewnie teraz kręcisz głową i myślisz: „serio, ostrość? Co za banał!”. Ale uwierz mi, to wcale nie jest tak oczywiste, jak się wydaje. Zwłaszcza dziś, gdy social media wymagają od nas ciągłej obecności – wrzucania zdjęć regularnie, szybko, bez zbędnego cackania się. Ale hej – to nie znaczy, że możemy publikować byle co. A nieostre zdjęcie… cóż, to najczęstszy bylejaki grzech fotografa.
Nie raz widziałam sytuację, gdzie ktoś wrzucał fotę, której ostrość ewidentnie uciekła – nie tam, gdzie powinna. Ale uznał ją za dobrą, bo „ładny kadr”, bo „fajna emocja”. No dobrze – może i coś w tym było, ale warto zadać sobie pytanie: czy chcemy być znani z dbałości o detale, czy z publikowania półproduktów?
Oczywiście – są wyjątki. Czasem celowe rozmycie może nadać zdjęciu artyzmu, klimatu, nieoczywistości. Sama raz zrobiłam taki eksperyment – bardzo świadomie – i zdjęcie faktycznie zebrało świetny odbiór. Ale takie rzeczy działają raz na jakiś czas. Jeśli ostrość uciekła przypadkiem, a nie z wyboru – nie traktuj tego jako sukcesu. Powiedz sobie szczerze: „następnym razem zrobię to lepiej” i trzymaj się tego. Pokazuj światu te kadry, z których jesteś dumna/dumny. Takie, które są żyletą, a nie wymówką.
2. Tło
To coś, co bardzo często ucieka początkującym. Tak bardzo skupiamy się na głównym obiekcie zdjęcia – osobie, detalu, emocji – że totalnie zapominamy o tym, co dzieje się za plecami modela. A potem przychodzi moment przeglądania zdjęć i… ręka sama ląduje na czole.
Słupy wyrastające z głowy, kosze na śmieci w tle, banery reklamowe, przewody, znaki, drzewa, które wyglądają jak rogi. Znacie to? Ja też. Ba – nadal zdarza mi się czegoś nie zauważyć w pośpiechu i później krzywię się na widok gotowego kadru. I okej – są narzędzia, które potrafią uratować sytuację (Photoshop i jego wtyczki AI działają cuda!), ale mimo wszystko – warto wyrobić w sobie nawyk świadomego patrzenia.
Bo tło potrafi zrobić zdjęcie. Nadaje klimat, opowiada historię, uzupełnia temat główny albo… kompletnie go psuje. Dlatego wybór miejsca do fotografowania to nie jest drobnostka, którą ogarniesz w ostatniej chwili. To ważny element, który może sprawić, że Twoje zdjęcia będą wyglądać jak małe dzieła sztuki – albo jak fotki zrobione w biegu, „na szybko”, bez przemyślenia. A przecież nie o to chodzi, prawda?
3. Kadrowanie
W przypadku fotografii zwierząt najważniejsza rzecz to… oddech w kadrze. Jeśli zwierzę patrzy w konkretną stronę – zostaw tam trochę więcej przestrzeni. Nie „zamyka się” zwierzaków w ciasnej klatce, bo wygląda to po prostu źle. Kadr bez przestrzeni sprawia wrażenie, jakby model był uwięziony – i cały jego urok gdzieś ucieka.
Druga rzecz to cięcia – i tutaj mamy jedną z najważniejszych zasad do zapamiętania: nigdy nie tniemy w stawach. Ani ludzi, ani zwierząt. Żadne kolano, nadgarstek, czy staw skokowy nie nadają się na miejsce przecięcia kadru. Wygląda to fatalnie, wręcz… brutalnie. Mnie osobiście od takich zdjęć aż odrzuca – jakby ktoś serio komuś coś uciął.
Nie mam za to problemu z łamaniem innych fotograficznych „regułek”, jak np. tej o fotografowaniu zwierząt z poziomu ich oczu. No bo co – mam się zawsze kłaść na ziemię przy psie? Jasne, że to często działa i daje super efekt, ale bez przesady – są sytuacje, gdzie zdjęcie z góry też będzie świetne. Warto znać zasady, ale jeszcze lepiej znać ich sens. Dzięki temu można je świadomie łamać, nie psując przy tym kompozycji.
4. Pozowanie i dobór modeli
Nie ma co się oszukiwać – jeśli ktoś nigdy nie miał kontaktu z końmi, to fotografowanie ich może być naprawdę trudne. Te zwierzęta mają bardzo specyficzne, konkretne „pozy do zdjęć” i wystarczy jeden niefortunny układ nóg, by koń na zdjęciu wyglądał, jakby miał skrzywienie kręgosłupa. Zad wyżej niż kłąb? Do kosza. Stanie na wprost? Też nie zawsze się sprawdza.
Dlatego dobry fotograf koni (i nie tylko koni!) musi znać anatomię modela. Musi wiedzieć, co wygląda dobrze, co układa się naturalnie, a co już nie bardzo. Dotyczy to też ludzi, psów, kotów – wszystkich modeli, z którymi pracujemy. Ta wiedza przychodzi z czasem, ale warto od początku zwracać uwagę na takie detale. Im szybciej się tego nauczysz, tym szybciej Twoje kadry zaczną wyglądać profesjonalnie.
No i jeszcze jedno: dobór modeli do miejsca. Dziś nie robię już sesji, gdzie modelka w sukni stoi przy koniu, który ma zwykłe siodło i czerwony, sfatygowany czaprak. Jeśli coś na zdjęciu zgrzyta – stroje, poza, sprzęt – to cały efekt znika. Jasne, takie sesje są super do ćwiczeń, ale nie budowałabym na nich portfolio. W dobrym zdjęciu wszystko musi ze sobą grać – to taka wizualna symfonia.
5. Obróbka
Na koniec coś, bez czego dziś nie wyobrażam sobie zdjęcia – obróbka. Po 15 latach z aparatem wiem jedno: surowy plik z aparatu to dopiero początek. Zwłaszcza jeśli pracuję w RAW-ach, które z zasady są matowe i nijakie. Nie rozumiem podejścia, w którym obróbka to „oszustwo”, a tylko naturalność się liczy. Przecież fotografia zawsze była interpretacją rzeczywistości.
Nie zrozum mnie źle – nie mam nic przeciwko zdjęciom prostym czy minimalnie poprawionym. Ale ja, nawet stare JPEG-i, lubię lekko podrasować. Bo to, co widzę na ekranie zaraz po zrzuceniu zdjęć z karty pamięci, rzadko kiedy wystarcza mi w 100%. I nie dlatego, że chcę robić efekciarskie sztuczki – tylko dlatego, że zdjęcie zasługuje na dopieszczenie.
Nie uważam też, że jestem mistrzynią Photoshopa. Wręcz przeciwnie – moje podejście do obróbki jest dość minimalistyczne. Najważniejsze dla mnie, by zdjęcie nie było:
- za ciemne
- za jasne
- zbyt blade
- przekombinowane
- przesycone kontrastem
Słowem: naturalność. To mój złoty środek. Lubię, gdy zdjęcie wygląda świeżo, przyjemnie i prawdziwie. I to w zupełności mi wystarcza, by uznać je za udane.
I tak oto mamy 5 składników, które – moim zdaniem – są kluczem do udanego zdjęcia. Niby proste rzeczy: ostrość, tło, kadr, poza, obróbka… a jednak to właśnie one najczęściej decydują o tym, czy zdjęcie zatrzymuje uwagę, czy przemyka niezauważone. Jasne, że każdy z nas popełnia błędy i uczy się z czasem – ja też mam za sobą mnóstwo wpadek. Ale właśnie dzięki tej świadomości możemy się rozwijać, fotografować coraz lepiej i z większą satysfakcją.
Dlatego nie traktuj tych punktów jak sztywnych reguł – potraktuj je jak narzędzia, które pomagają Ci osiągnąć efekt, o jakim marzysz. Bo dobra fotografia to nie kwestia przypadku. To suma decyzji, które podejmujemy przed, w trakcie i po naciśnięciu spustu migawki.
Masz pytania? A może chcesz, żebym rozwinęła któryś z wątków? Daj znać w komentarzu!
